De doodstraf en Amnesty

Doelstellingen AI- Nederland:

• verder terugdringen van de doodstraf in de wereld;

• in Nederland de argumenten tegen de doodstraf luid en duidelijk laten horen  

Het Permanent Doodstraf Netwerk van  AI- Nederland

Dit netwerk kent 473 deelnemers; in 2006 kwamen zij bij de volgende landen in actie: China, Japan, Zuid-Korea, Peru Ghana en Irak. Ook is er een digitaal antidoodstrafnetwerk opgezet: dit richt zich op de Amerikaanse staat Texas, waar veel executies plaatsvinden.  

Waarom is Amnesty International tegen de doodstraf?

Bij de doodstraf is het recht op geestelijke en lichamelijke onschendbaarheid van mensen in het geding.
De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens uit 1948 stelt in artikel 3:

"Een ieder heeft recht op leven, vrijheid en onschendbaarheid van zijn persoon"

Voor Amnesty is de doodstraf The ultimate cruel, inhuman and degrading punishment.
Bovendien: 

• is een voltrokken doodstraf onherroepelijk. Oneerlijk processen of procesfouten komen vaak voor: er is dus altijd het risico dat onschuldigen terecht gesteld worden. Onderzoek in de Verenigde Staten heeft dit ook vastgesteld. 

• nooit is aangetoond dat van de doodstraf een grotere afschrikwekkende werking uitgaat dan van andere straffen
  

 Werelddag tegen de doodstraf

Verslag van een bijeenkomst van het permanent Doodstraf  Netwerk van AI in Amsterdam

“Stop het executeren van mensen en stop nu”  Eind 2007 riepen de Verenigde Naties alle landen op tot het stoppen met het executeren van mensen omdat dit de meeste grove inbreuk is op het recht op leven die er bestaat.

Op 10 oktober was het Werelddag tegen de doodstraf: Amnesty  maakt deel uit van de World Coalitian against the Death Penalty. Focus van deze coalitie is nu Azië. In   China staat  op een enorm aantal misdrijven - 68 - de doodstraf. Geheimhouding rond doodstraf speelt overal in Azië, zelfs in het democratische Japan. Geheimhouding wil zeggen dat de gevangene vaak pas op het laatste moment over de executie hoort, dat familie niet of te laat wordt ingelicht en  dat er een officiële executie- cijfers zijn. Dan is er het grote probleem van oneerlijke processen:  in Pakistan verblijven  momenteel 750 mensen in de dodencel en is het met juridische bijstand droevig gesteld. Positief is dat er in India actie wordt gevoerd voor een moratorium, en dat  in Taiwan en Zuid Korea de teneur richting afschaffing is.

Bart Stapert, voormalig voorzitter van Amnesty Nederland en nu weer advocaat, verdedigt sinds kort de Nederlander Dick Nicolaas die in Indonesië ter dood veroordeeld is. Stapert schetst zijn moeilijke positie: als Nederlander, als verdediger van iemand die productie van drugs ten laste wordt gelegd. Indonesië beschouwt dit vergrijp als een vorm van moord. Ook de vereiste financiën vormen een probleem. Hij heeft bij de Nederlandse regering het standpunt kenbaar gemaakt dat  de Nederlandse overheid wereldwijd in doodstrafzaken rechtshulp dient te bekostigen..Dit omdat een elementair mensenrecht in het geding is.

In de VS staat hij Brian Jennings bij. Deze moordenaar heeft diep berouw getoond maar zit al 28 jaar in de dodencel. Pleitgronden: dit lange verblijf is “crual and unusual”, voorts poogt men de nabestaanden van het slachtoffer bij een gratieverzoek te betrekken. Zijn zij tegen executie  dan is dit een belangrijk punt.

Tweede spreker was de Indiase advocaat Bikram Jeet Batra. Hij  maakt zich met AI- India sterk voor afschaffing van de doodstraf in India. Hij stelde dat “support for the death penalty is a mile wide, but an inch deep”

Er zijn in 2007 100 mensen ter dood werden veroordeeld, maar de afgelopen tien jaar heeft er slechts één executie plaatsgevonden. Arme mensen hebben vaak onvoldoende juridische representatie ; ook zijn processen vaak arbitrair en discriminerend.

Als tactiek voor afschaffing schetst hij:

• kom eerst tot een moratorium van bijv. 10 jaar

• kom dan met een grote evaluatie

• door “chipping away” verdwijnt doodstraf ; eerst voor bijvoorbeeld minderjarigen, vervolgens voor geestelijk niet toerekenbaren etc....

• voer publieke campagnes rond specifieke issues als geheimhouding

Maar: als dit allemaal slaagt, ondersteunt AI dan wel levenslange gevangenisstraf, of zoals dat in de VS heet: life without parole? Jeet Batra stelt deze vraag indringend aan de orde. Zijn antwoord is: AI moet nadenken over het ethisch houdbaar zijn van levenslange gevangenisstraf.

Meedoen aan concrete acties tegen de doodstraf?

ga naar Doodstraf Schrijfacties