Bunniks Nieuws,
BUNNIK
– Na achttien jaar voorzitterschap van de Basisgroep Amnesty International
Bunnik, Odijk, Werkhoven heeft Jan Baarveld zijn functie op 1 juni neergelegd.
Zijn opvolger is Nico Tukker. Een gesprek met de gaande en komende man
over de toekomst van Amnesty International en de menselijke waardigheid.
Achttien
jaar is een lange tijd, blikt Jan Baarveld (62), links op de foto, terug. Hij begon als
vergadervoorzitter, werd meer en meer voorzitter van de Basisgroep. Nu treedt
hij terug uit die functie, maar blijft actief basisgroepslid. Zijn periode als
voorzitter kon zo lang worden omdat hij een hechte club om zich heen wist.
Bovendien verandert de problematiek van de mensenrechten wel, maar ze verdwijnt
niet. ‘Dat merk ik ook bij de andere leden’, zegt hij. ‘Als je er eenmaal
mee bezig bent, gaat het deel van je leven uitmaken’. Jan maakte zich sterk
voor een goed lopende organisatie, met een duidelijke taakverdeling en
professioneel voorbereide acties. Niet alleen betrokkenheid, maar ook kwaliteit
van de leden is belangrijk.
Nico
Tukker (60), rechts op de foto, kende het werk van Amnesty, maar was er niet in actief. Toen hij
zijn beroepsmatige activiteiten ging afbouwen, werd hij door diverse
vrijwilligersorganisaties benaderd. Hij koos voor de Basisgroep, eigenlijk heel
intuïtief. Hij vindt het zowel praktisch als filosofisch heel belangrijk hoe
met de menselijke waardigheid wordt omgegaan. Op zijn manier wil hij daaraan een
bijdrage leveren. Toen hij voorzitter werd, las hij de Internationale verklaring
van de Rechten van de Mens van de Verenigde Naties er nog eens op na.
Het gaf hem stof tot nadenken. ‘Als Amnesty houden we ons bezig met geweld van
staten tegenover haar burgers over de hele wereld. Maar als je de Rechten van de
Mens leest, dan voldoen we daar zelfs in eigen land niet altijd aan. Er is ook
hier sprake van onvrijheid en geweld, in arbeidsomstandigheden en in levens van
gezinnen’. Het is de kwaliteit van menselijke verhoudingen die hem boeit, al
gaat dat verder dan het werk van Amnesty.
Basisgroepen belangrijk
Hoewel
de lokale Basisgroep succesvol is en steeds meer verankerd is geraakt in de
Bunnikse samenleving, gaat het niet in alle Nederlandse basisgroepen even goed.
Er zijn nu zo’n driehonderd basisgroepen, maar een paar jaar geleden
waren er nog meer dan vierhonderd, al groeide het aantal leden in die tijd van
85.000 tot 266.000. Veel basisgroepen hebben hun werkzaamheden versmald en
houden zich bijvoorbeeld alleen nog bezig met het schrijven van brieven aan
justitiële functionarissen in andere landen. In de Algemene Vergadering van
Amnesty Nederland heeft Jan Baarveld gepleit voor meer aandacht voor de
basisgroepen. Het zou niet goed zijn als Amnesty alleen een fondsenverwerver en
publiciteitsmachine zou worden die zich rechtstreeks tot het publiek wendt. Het
leggen van contacten, het houden van lokale acties en met name het werken aan
taakdossiers in de basisgroepen zou meer ondersteund moeten worden door de
Nederlandse organisatie. De Algemene Vergadering heeft zich gelukkig in die
richting uitgesproken.
Een
andere ontwikkeling is dat Amnesty organisaties in andere landen zich meer
lijken te gaan bezighouden met onderliggende maatschappelijk oorzaken van
geweldpleging door regimes. Armoede is in veel gevallen oorzaak van spanningen
en conflicten die vaak met geweld worden uitgevochten, en dat leidt al gauw tot
schending van de mensenrechten. Maar bestrijding van de armoede en het
opkomen voor de economische belangen van mensen behoort niet tot de primaire
taak van A.I. Dat soort acties leidt er bovendien toe dat Amnesty het verwijt
krijgt een politiek standpunt in te nemen. Feitelijk is dat niet zo, want de
acties richten zich niet tegen politieke structuren als zodanig maar tegen
gebruik van geweld van overheden, ook al zal die kans in dictaturen natuurlijke
groter zijn dan in democratieën. In Nederland is men terughoudender op dat punt
dan in sommige andere landen. Bovendien heeft men nog altijd de handen vol aan
die gevallen waar sprake is van
slechte en oneerlijke behandeling van gevangen die wegens hun opvattingen
gevangen worden gehouden.
Groepen en individuen
Amnesty blijft in beweging zeggen de oude en de nieuwe voorzitter. Niet alleen verplaatsen de geweldshaarden zich steeds over de wereld, ook wordt meer en meer aandacht geschonken aan groepen die in de verdrukking komen, zoals bijvoorbeeld de vrouwen in Irak. Al blijft het geven van een gezicht aan individuen die onrecht is aangedaan een belangrijk wapen in de strijd.